Библиотека на знаење

Широко користена алатка за оценување колку ефективно материјалите се задржуваат во употреба низ животниот век на производот. Дава единствен резултат од 0% (линеарно) до 100% (целосно циркуларно).

Неделен осврт од еден од водечките експерти за циркуларна економија, кој ги поврзува бизнис стратегијата, лидерството и системските промени. Содржи практични увиди, инспиративни примери и размислувања за улогата на луѓето во транзицијата кон поодржлива економија.

Еден од најпопуларните билтени за циркуларна економија, кој секоја недела ги собира најважните вести, трендови, успешни приказни, работни можности и настани од целиот свет на едно место.

Едноставна вежба — одвојте 10 минути дневно следејќи што се фрла, се дава или останува неискористено, и обележете што било тоа, колкава количини и колку чинело.

Курсот опфаќа системски двигатели, трендови на циркуларни бизнис стратегии, пристапи за оценување на одржливоста и циркуларноста, анализа на циркуларни бизнис-стратегии, дизајн на сопствена иновациска патека и проценка на подготвеноста на компаниите.

Курс од четири модули што ги опфаќа ефектите од линеарната економија, практични алатки (Circularity Compass, Value Hill), бизнис модели (Product-as-a-Service, Share) и студии на случаи од реалниот свет кои го олеснуваат преведувањето на концептите во конкретни идеи за сопствената ситуација на компанијата.

Курс кој ги објаснува клучните индикатори за успешност (KPI) во циркуларната економија и дава насоки за како тие се мерат.

Едночасовен вебинар со краток и концизен вовед во циркуларната економија и основните начела и принципи од шведски експерт со повеќе од 20 години искуство во областа.

Хабот за циркуларна економија на Западен Балкан е растечка мрежа на компании, организации и професионалци од целиот регион и платформа која нуди информации, советодавна поддршка, можности за вмрежување и друг вид на помош за транзиција кон циркуларната економија. Членовите на мрежата имаат пристап до месечни средби на кои компании и експерти дискутираат за теми поврзани со циркуларната економија, разменуваат знаење и споделуваат искуства.

Национален патоказ што опфаќа приоритети, можности и стратешка насока за транзицијата кон циркуларната економија на Северна Македонија, вклучувајќи и практични насоки за усогласување на компанииите во однос на транзицијата.

Овој извештај ги идентификува најкритичните предизвици со кои се соочуваат компаниите при премин кон бизнис-модели базирани на услуги, како и методи за успешно спроведување.

Вовед во циркуларна економија со посебен акцент на примената во мали и средни претпријатија. На српски јазик — разбирливо за македонската публика.

Разбирлив преглед со кратки објаснувања на ЕУ политиките за циркуларна економија што треба да ги познаваат компаниите кои работат или извезуваат во Европската Унија.

Им помага на маркетерите да ги разберат предизвиците и можностите при преминот кон циркуларна економија и да ја искористат промената како двигател за зголемување на вредноста на брендот.

Детална анализа на тековната состојба со управувањето со текстилен отпад во Северна Македонија — предизвици, можности за рециклирање и повторна употреба, претстојни политики и обврски за компаниите.

Како вештачката интелигенција може да овозможи значајни подобрувања во дизајнот на производи, операциите и оптимизацијата на инфраструктурата како дел од циркуларната транзиција.

Книга наменета за експерти и сопственици на бизниси кои сакаат да ги разберат и применат принципите на циркуларната економија преку конкретни бизнис-модели.

Сеопфатен сет на Canvas модели наменети за развој на циркуларни бизниси - за проверка (оценување на тековна состојба), за идеи (стратегија), за засегнати страни (вклучување) и за KPIs (следење на клучни индикатори за успешност).

Добар почетен материјал пред да се истражат посложени алатки за дизајн.

Вежба која помага да се пронајде соодветната комуникациска порака за позиционирање на вашата компанија како циркуларен бренд.

Работен лист што му помага на тимот да размисли како производите и материјалите можат да се вратат во оперативните процеси и циклуси наместо да станат отпад.

Му помага на дизајнерскиот тим да направи попаметен избор на материјали преку поставување на вистинските прашања за материјалите што влегуваат во производите и нивното влијание врз поширокиот систем.

Практична вежба која може да се искористи при редизајн на производ според безбедни и циркуларни критериуми.

Платформа за максимизирање на профитот по единица време, која нуди бесплатна иницијална проценка на ефикасноста на самата локација, споредбена анализа и проценка на потенцијалот за подобрување. Врз основа на наодите, претплатата за платформата им се нуди на компании кај кои е утврден потенцијал за подобрување на ефикасноста од најмалку 10%. Моделот не бара почетна капитална инвестиција за поврзување со платформата и се базира на месечен надомест.

Структуриран курс за почетници кој ги опфаќа главните принципи на циркуларната економија, разликите во однос на линеарната економија, и придобивките за бизнисот. Вклучува практични примери и студии на случај од Западен Балкан, што го прави директно релевантен за македонските компании.

Водечка бесплатна алатка за поедноставена проценка на животниот век — ја користат мали и средни претпријатија, универзитети и консултанти.

Корисна рамка за поставување цели. Идентификува пет универзални цели што компанијата може да ги приспособи како почетна структура за SMART цели.

Најкредибилната рамка водена од бизнис-секторот за мерење на циркуларност на ниво на компанија, блиско усогласена со ISO 59020 и Европскиот стандард за известување за одржливост за употреба на ресурси и циркуларна економија (ESRS E5).

Разбирливо институционално објаснување на едноставен јазик, корисно како прв материјал за вработени кои претходно не се сретнале со циркуларната економија.

ESRS E5 ја опфаќа циркуларната економија во рамки на известувањето за одржливост во ЕУ. Од 2025 година, големите компании се обврзани да известуваат според него, а од помалите производители што извезуваат во ЕУ, клиентите ќе бараат податоци усогласени со ESRS. Link: https://esrs-nachhaltigkeitsberichterstattung.de/en/esrs/umwelt/esrs-e5

Меѓународни стандарди за циркуларна економија: терминологија, рамки, мерење и оценување и насоки за транзиција.

База на студии на случај за добри циркуларни практики од цела Европа, која овозможува пребарување по сектор, тема и регион.

Бесплатни, едночасовни експертски сесии за практични теми за циркуларна економија. Корисни како готов материјал за обуки или за дискусија на тимски состанок без сами да подготвувате материјали.

Регионална иницијатива за собирање на 100 најдобри примери од компании од сите шест земји на Западен Балкан, кои успешно имплементирале циркуларни решенија.

ESPR стапи на сила во јули 2024 година и се состои од барања за циркуларен дизајн за речиси сите производи што се продаваат во ЕУ.

План на Европската Комисија за целосно операционализирање на Регулативата за екодизајн за одржливи производи (ESPR). Идентификува кои категории на производи ЕУ прво ќе ги регулира според ESPR. Компаниите што ги произведуваат овие производи треба да ги усогласат подобрувањата во дизајнот со предвидените рокови.

Дигитален пасош на производот (DPP) е дигитален запис со информации за составот, потеклото, поправката, повторната употреба, рециклирањето и крајот на животниот век на производот. Според Регулативата за екодизајн за одржливи производи (ESPR), DPP ќе стане задолжителен за многу категории на производи од 2027 година натаму.

Најшироко користена методологија за оценување на потенцијалнот за рециклирање на пластичните производи, амбалажи и компоненти во Европа. Особено релевантна за производители на пластика.

Секторска агенда за индустријата за пластика што ги опфаќа циркуларните цели, регулаторната насока и бизнис-приоритетите до 2030 година.

Збирка од алатки, статии, студии на случај и извештаи за циркуларна модна и текстилна индустрија. Практична почетна точка за која било текстилна компанија што сака да разбере како изгледаат циркуларните практики во секторот — од избор на материјали преку дизајн до програми за поврат на производи.

Збирка од алатки, статии, студии на случај и извештаи за индустријата за пластика. Практична почетна точка за која било компанија што сака да разбере како изгледаат циркуларните практики во секторот — од избор на материјали преку дизајн до програми за поврат на производи.

Sedex и EcoVadis се најшироко користени платформи за проценка на одржливоста на добавувачи и се стандард што го препознаваат поголемите купувачи од ЕУ.

Меѓународен стандард за управување со енергија. Дури и без формален сертификат, рамката дава структуриран начин за поставување цели, следење на перформансите и обезбедување континуирано подобрување. Link: https://www.intracen.org/resources/publications/iso-50001-energy-management-systems-a-practical-guide-for-smes

ESRS E1 (клима), E2 (загадување), E3 (вода), E5 (користење ресурси) — задолжителни стандарди на ЕУ за известување што ја опфаќаат оперативната одржливост. Link: https://knowledgehub.efrag.org/eng/interactive/esrs-set-1

Регулативата за амбалажа и амбалажен отпад (PPWR) стапи на сила во февруари 2025 година и го засега секој производител што користи пакување — влезно или излезно.

Разбирлив вовед во циркуларни бизнис-модели со конкретни примери — корисен при почетно истражување на алтернативи на директна продажба на производи.

Стратешки документ на ЕУ кој ги поставува насоките и мерките за транзиција кон циркуларна економија и претставува основа за голем дел од новата регулатива поврзана со производите, отпадот и ресурсите.

Им помага на организациите да го преиспитаат својот бизнис-модел или проекти и да создадат долгорочно влијание. Се заснова на системско размислување.

Алатка за анализа на пазарот или индустријата на компанијата и за собирање клучни информации за ресурси, крајни корисници, конкуренти, технологии и правни политики — со цел идентификување нови можности.

Официјален портал на ЕУ за Механизмот за регулирање на прекугранични емисии на јаглерод: текст на регулативата, насоки за увозници и производители надвор од ЕУ, стандардни вредности и правила за верификација. Челикот, железото и алуминиумот се опфатени од 1 јануари 2026 година.

Глобален стандард за одговорно производство на челик — опфаќа ESG, удел на рециклиран материјал, вграден јаглерод и можност за следење на податоците низ синџирот на вредност. Сè почесто се бара од купувачи на челик во ЕУ во синџирите на вредност поврзани со автомобилската индустрија, градежништвото и белата техника.

Вовед во стандардните сертификати за метални производи (Mill Test Certificate, инспекциски сертификати EN 10204) што се користат за декларирање хемиски состав, механички својства и рециклирана содржина.

Zero Discharge of Hazardous Chemicals — водечка рамка за хемикалии во текстилниот сектор. Ја користат големи бренд-клиенти од ЕУ (Tesco, Inditex, H&M, OTTO). Ги идентификува супстанците што не треба да се користат во текстилното производство.

Рамковна стратегија на ЕУ за текстилниот сектор — ги опфаќа ESPR за текстил, дигиталниот пасош на производ, праговите за рециклирана содржина, забраните за уништување и проширената одговорност на производителот.

Овластен колективен постапувач согласно македонскиот Закон за управување со посебни текови на отпад за обврски за преземање, собирање и рециклирање текстил. Локална влезна точка за производители на текстил.

Овластен колективен постапувач согласно македонскиот Закон за управување со посебни текови на отпад за обврски за преземање, собирање и рециклирање текстил и алтернатива на Тексомак. Локална влезна точка за производители на текстил. Link: Industry-specific (textile) — URL to be confirmed by AHK

Водечка рамка за сертификација во текстилната индустрија. STeP опфаќа одржливо производство, MADE IN GREEN опфаќа можност за следење на податоците, а STANDARD 100 опфаќа хемиска безбедност. Често ја бараат купувачите од ЕУ.

Стандард за производи што содржат рециклирани материјали (текстил, пластика). Ја верификува рециклираната содржина, синџирот на следливост, социјалните и еколошките практики и хемиските ограничувања.

Според Регулативата за екодизајн за одржливи производи (ESPR), уништувањето на непродаден потрошувачки текстил е забрането за големи компании од 19 јули 2026 година, а за средни компании од 19 јули 2030 година.

Индустриски стандард за самооценување на одржливоста во текстил, облека и обувки. Higg FEM (модул за производствен објект) и Higg MSI (индекс за одржливост на материјали) широко ги користат купувачите од ЕУ.

Европско здружение на индустријата за пластика. Насоки, ставови и секторски податоци за циркуларна пластика, рециклирана содржина и регулатива.

Ја сертифицира можноста за следење на податоците поврзани со искористената пластика и содржината на постпотрошувачка рециклирана (PCR) пластика. Сè почесто е потребна за верификувана усогласеност со Регулативата на ЕУ за пакување и отпад од пакување (PPWR).

Водечки сертификат за циркуларна и био-базирана пластика, вклучувајќи хемиски рециклирани суровини. Методологијата за масен биланс е корисна за технички примени.

Директива на ЕУ што ограничува одредени пластични производи за еднократна употреба (цевки, прибор за јадење, стапчиња за уши, садови за храна итн.). Во сила од 2021 година.

Европски капацитети за рециклирање по полимер, регионална инфраструктура, технолошка подготвеност и стандарди за квалитет. Критично за преработувачи на пластика што планираат значителна употреба на PCR (постпотрошувачка рециклирана пластика).

Бесплатна онлајн алатка на Европската комисија за проценка колку електрична енергија би произведувала кровна соларна инсталација, месец по месец.

Кратко анимирано видео од фондацијата Ellen MacArthur — водечка светска организација за циркуларна економија — што на едноставен и визуелен јазик објаснува што е циркуларна економија и зошто е важна.

Практична платформа за компании што градат синџири на снабдување подготвени за DPP. Собира верификувани податоци за одржливост и надвор од добавувачите од прво ниво, автоматизира водење на масен биланс и генерира дигитални пасоши на производ усогласени со ESPR. Релевантна за формализирање партнерства со добавувачи околу циркуларни материјали и подготовка за претстојните DPP рокови.

Практичен чекор-по-чекор водич за идентификување и имплементација на индустриска симбиоза — кога нуспроизвод или отпаден тек од една компанија станува суровински влез за друга. Опфаќа како да се мапираат ресурсните текови, да се најдат потенцијални партнери и да се изградат размени што ги намалуваат трошоците и употребата на девствени материјали.

Официјална страница на Европската комисија за Стратегијата на ЕУ за пластика и нејзините цели: целото пластично пакување да биде повторно употребливо или рециклибилно до 2030 година, намалување на пластичниот отпад и употребата на пластика за еднократна употреба и ограничување на намерно додадени микропластики. Релевантен контекст за разбирање на регулаторната насока за секторот пластика.

Официјална база на податоци што ја одржува Европската агенција за хемикалии, во која се наведени сите супстанци што подлежат на одобрување или ограничување според регулативата EU REACH. Користете ја за проверка дали адитиви, стабилизатори, пластификатори или забавувачи на горење што се користат во вашето производство се појавуваат на листата. Редовно се ажурира со додавање нови супстанци.

Доброволна платформа на ЕУ за обврски поврзани со циркуларноста на пластиката, која ги обединува производителите, преработувачите, рециклерите, сопствениците на брендови и земјите членки. На ова ниво, приклучувањето кон Алијансата сигнализира кредибилно циркуларно лидерство и отвора можности за учество во политики и партнерства.

Европско здружение што ги претставува производителите, преработувачите и рециклирачите на обоени метали. Објавува практични насоки за рециклирана содржина, квалитет на отпаден метал, CBAM и транзиција кон циркуларна економија релевантна за компании што работат со алуминиум, бакар и други обоени метали.

Европско здружение за обоени метали што ги претставува производителите, преработувачите и рециклирачите на обоени метали. Објавува практични упатства за рециклирана содржина, квалитет на отпадот, ставови за CBAM и насоки за циркуларната транзиција релевантни за алуминиум, бакар и други операции со обоени метали. Корисен и за споредба (benchmarking) и за разбирање на ставовите на секторот што ќе ја обликуваат регулативата на ЕУ во следните 3–5 години.

Детална студија на Истражувачката служба на Европскиот парламент за имплементација на DPP конкретно за текстил. Ги опфаќа барањата за податоци, инфраструктурата, импликациите врз синџирот на снабдување и временската рамка. Основно четиво за компании што започнуваат подготовка за DPP.